ΠΡΟΞΕΝΙΟ
Ο
γάμος αποτελεί κορυφαίο γεγονός στη
ζωή του ανθρώπου. Είναι ένας σημαντικός
σταθμός στη ζωή του, που σηματοδοτεί
ουσιαστικές αλλαγές και συμβάλλει στη
διαμόρφωση της μετέπειτα πορείας της
ζωής του. Είναι η αρχή δημιουργίας
ξεχωριστής οικογένειας. Από τους
αρχαιότατους χρόνους υπήρξε ένα ευχάριστο
γεγονός και η τέλεσή του συνδέθηκε με
πληθώρα εθίμων, που ποικίλουν από εποχή
σε εποχή και από τόπο σε τόπο. Βασικό
στοιχείο του γάμου το τραγούδι και ο
χορός.
Κατά γενικό
κανόνα σχεδόν, με ελάχιστες εξαιρέσεις,
παλιότερα παντρεύονταν με προξενιό. Η
πρωτοβουλία ανήκε συνήθως στους γονείς
του υποψήφιου γαμπρού. Εκείνοι επέλεγαν
τη νύφη, έρχονταν απευθείας ή μέσω τρίτου
σε επικοινωνία με τους γονείς της
υποψήφιας νύφης και η απόφαση παίρνονταν
με τη συγκατάθεση των άμεσα ενδιαφερομένων.
Ποια
ήταν τα προσόντα της ιδανικής νύφης;
Έπρεπε
να είναι τίμια και ηθική, όμορφη,
καλοσυνάτη, κυρίως όμως καλή και επιδέξια
νοικοκυρά, να ξέρει δηλαδή να ζυμώνει,
να ανοίγει φύλλα και να κάνει πίτες
(βασικό αυτό , και οι πρώτες εξετάσεις
δίνονταν τη Δευτέρα μετά το γάμο), να
μαγειρεύει, να γνέθει, να υφαίνει, να
βάφει, να κεντά, να πλένει. Εξέταζαν
ακόμη αν έχει καθαρό το σπίτι και
σκουπισμένη την αυλή, αν είναι ικανή να
κουβαλά τη βαρέλα με το νερό, τη ζαλίκα
τα ξύλα, το φόρτωμα για το μύλο, αν ξέρει
να ποτίζει το χωράφι κλπ. Ευνόητο βέβαια
ότι έπρεπε να έχει και τη σχετική προίκα
(χρήματα, χωράφια, ζωντανά, καρυδιές
κλπ.) αλλά και αρκετά και καλά προικιά
(υφαντά: χαλιά, κουβέρτες, σεντόνια,
πλεκτά: φανέλες, κάλτσες, φούστες, κεντητά
διάφορα, πετσέτες κλπ). Πάντα έπαιζε
ρόλο και η οικογένεια από την οποία
προερχόταν.
Ανάλογα
βέβαια προσόντα έπρεπε να έχει και ο
γαμπρός. Έπρεπε να προέρχεται από καλή
οικογένεια, να είναι έντιμος και
εμφανίσιμος, φιλήσυχος, εργατικός,
ικανός στις αγροτικές και κτηνοτροφικές
ασχολίες (όργωμα, σκάλισμα, πότισμα,
άρμεγμα, κούρεμα και φύλαξη των ζώων
κλπ.) και να βρίσκεται σε καλή οικονομική
κατάσταση: να έχει αρκετά χωράφια και
μεγάλο κοπάδι ζώων.
Στα
ειδύλλια πλέκονταν στην Κυριακάτικη
βόλτα των νέων ή στις συναναστροφές των
κοινωνικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων.
Στο πλεονέκτημα όμως αυτό δεν το είχαν
όλοι οι νέοι του χωριού. Στα
αγόρια
των κτηνοτρόφων δεν είχαν π.χ. την ευκαιρία
της κυριακάτικης βόλτας. Για το λόγο
αυτό κατέφευγαν στα προξενιά με συγγενικά
πρόσωπα η ειδικούς προξενητές άνδρες
η γυναίκες. Στο
προξενιό έχουμε τη δράση ενός διαμεσολαβητή,
κοινά αποδεκτού και αναγνωρισμένου από
τα δύο μέρη, ο οποίος όχι μόνο φέρνει σε
επαφή τις δύο οικογένειες αλλά πλέκει
και το εγκώμιο της μίας στην άλλη.
Φροντίζει να αποδείξει την οικονομική
βιωσιμότητα και διασφαλίζει την
σταθερότητά του. Η διασφάλιση αυτή
επιτυγχάνεται με το να αποδείξει το
πόσο ταιριάζουν οι υποψήφιοι σύζυγοι
οι οποίοι στη συγκεκριμένη περίπτωση
δεν αντιπροσωπεύουν μοναχά τον εαυτό
τους αλλά τα συμφέροντα και την .
Πήγαινε η
προξενήτρα στο σπίτι της νύφης και έλεγε
στους γονείς της, ότι έφερε προξενιά
για το κορίτσι. Απαριθμούσε τα προσόντα
του γαμπρού και αν άρεσαν στους γονείς
δέχονταν να τον πάρουν για γαμπρό τους.
Στην ίδια μέρα όριζαν ποια μέρα θα γινόταν
ο αρραβώνα, συνήθως Σάββατο.
Η
επισημοποίηση του αρραβώνα γίνονταν
στο σπίτι της νύφης. Ο πατέρας του γαμπρού
με 3 συγγενικά πρόσωπα πήγαιναν στο
σπίτι της νύφης. Εκεί συζητούσαν για
την προίκα που θα έδινε ο πατέρας στη
νύφη. Μέχρι να καταλήξουν σε συμφωνία
ο γαμπρός μόνο άκουγε χωρίς να λέει
τίποτα. Πολλές φορές δεν κατέληγαν σε
συμφωνία (συνήθως διαφωνούσαν για τα
κτήματα) και ο αρραβώνας διέλυε όταν
συμφωνούσαν έδιναν τα χέρια οι συμπέθεροι,
γίνονταν η ανταλλαγή δακτυλιδιών, όριζαν
την ημερομηνία του γάμου, που γινόταν
πάντα Κυριακή, εύχονταν για το νέο
ζευγάρι και η νύφη άρχιζε τα κεράσματα
των οικογενειών τους. Ωστόσο αρκετές
φορές οι οικογένειες συζητούν άμεσα
έτσι ώστε να προ νοήσουν για το μέλλον
των παιδιών τους. Στη
διαδικασία του προξενιού γίνεται
συζήτηση για την προίκα και για το
κοινωνικό κύρος των οικογενειών.
Μέχρι και
τις αρχές του 20ου αιώνα (1920) η φροντίδα
για τον γάμο των παιδιών ήταν μέλημα
και καθήκον των γονιών και μάλιστα του
πατέρα. Αυτός έπρεπε να δώσει την τελική συγκατάθεση ,να γίνει η γνώμη του , να
δώσει τη ευχη το Στο έθιμο αυτό στηριζόταν
στο αίσθημα ευθύνης των γονιών να
στεριώσουν κοινωνικά και οικονομικά
τα παιδιά τους, που έφτιαχναν καινούργια
οικογένεια ,και στην υποχρέωση, που
εθιμικά αναλάμβαναν, να δώσουν σ’ αυτά
ένα μέρος της περιουσίας τους, κινητής
ή ακίνητης, με τη μορφή της προίκας.
ΑΓΓΕΛΙΑ
Δεσποινίδα, νεαρή
, αδύνατη, με μειλίχια χαμόγελο, ξανθά
μαλλιά και καστανά μάτια , έχει στη
διάθεσή της αξιοζήλευτη προίκα και ζητά
κύριο για γάμο.
Αλμπανίδης Κυριάκος
Ανισιμίδης Νίκος
Ασλανίδου Δέσποινα
Βασιλειάδου Σταυρούλα
Βεργάκη Κατερίνα
Γεωργίου Βασιλική
Γεωργιάδου Μαρίνα
Βασίλεβα Άννα Μαρία
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου